Topics DeFi
Bybit Learn
Bybit Learn
Intermediate
Jun 1, 2022

Reef Blok Zinciri (REEF) Nedir?

Bilgisayar ve finans uzmanlarının üzerinde anlaştığı bir şey varsa o da geleceğin teknolojisinin kripto olduğudur. Kripto para birimlerinin giderek daha fazla egemen hâle geldiği bir dünyada dünyanın dört yanındaki insanların eşler arası işlem özgürlüğünü keşfetmesi, merkeziyetsiz finansa doğru gözle görülür bir yönelime neden olmaktadır. 

Ancak hem merkeziyetsiz finansın (DeFi) popülerleşmesini hızlandırmak hem de mevcut merkezi finans dünyasının inceliklerinin entegrasyonunu sağlamak için gerçek merkeziyetsizliğe giden bu ilerleyişi destekleyecek yeniliklerin yapılması ve sofistike sistem ve ağların geliştirilmesi de gerekli.

En iyi müşteri deneyimi için karmaşık sistemlerin basitleştirilme biçimi, merkezi finansın inceliklerine örnek olarak verilebilir. Bunu başarmak için birçok prototip yapılacak, bunlarda değişiklikler yapılacak ve bazen bunlar daha iyileriyle değiştirilecektir. 

Bu makalede DeFi alanındaki böyle bir yeniliği yani en gelişmiş EVM (Ethereum Sanal Makinesi) uyumlu blok zincirlerine sahip olan Reef ekosistemini inceleyeceğiz. Ödeme switch’lerinin, bankacılık uygulamaları kullanıcıları için karmaşık işlemlerin kolay ve doğrudan görünmesini sağlaması gibi Reef platformu da aynı şeyi yapmayı amaçlamaktadır.

Reef Blok Zinciri Nedir?

Mayıs 2021'de başlatılan Reef, DeFi amaçlarına yönelik olarak bir substrate (blok zinciri şablonu veya altyapısı) üzerine inşa edilmiş olan bir blok zinciridir. Birkaç güncelleme ve sürümün yayımlanmasının ardından, DeFi (Merkeziyetsiz Finans), NFT ve oyun ekosistemlerinde önemli bir oyuncu olma potansiyeli olduğunu gözler önüne serdi. Denko Mancheski’nin kurduğu Reef Finance tarafından oluşturulmuştur ve ismini temel özelliklerinden alır: Reliable (Güvenilir) Extensible (Genişletilebilir) Efficient (Verimli) Fast (Hızlı) birinci katman blok zinciridir.

Reef zinciri, kendi kendini yükseltebilirlik, on-chain yönetişim, ölçeklenebilirlik, düşük ücretlerin yanı sıra yerel tokenler arasında köprü görevi gören EVM uzantıları sunar. Kendi kendine yükseltilebilirlik özelliği, ağda yüklü akıllı sözleşmeler ile desteklenir. Reef'in doğrulama süreci, aday gösterilmiş hisse kanıtı (nominated proof of stake /NPoS) konsensüs mekanizmasına dayanmaktadır. 

Reef ekosistemi, Polkadot ağı üzerinde paralel zincir olarak çalışan bir DeFi Katman 2 işletim sistemi olarak başlamışken Ethereum Sanal Makinesi (EVM) uyumlu blok zincirini geliştirmiştir ve bir DeFi işletim sistemi de sunmaktadır. 

Reef ağı, sadece DeFi alanında önemli bir oyuncu olmaya değil, aynı zamanda merkeziyetsiz finansta tam anlamıyla bir devrim yaratmaya da hazırlanıyor. Şu anda en gelişmiş EVM ile entegre geliştirme ortamlarından biri olan Reef, zincirler arası becerileri sayesinde DeFi'ı bir sonraki seviyeye taşımaya hazır.

Ondan önceki önemli DeFi blok zincirleri Reef ekosisteminin, iyileştirme alanlarını belirlemesine, bunlar üzerinde çalışmasına ve daha iyi bir sistem geliştirmesine yardımcı olmuştur. Reef blok zinciri, merkeziyetsiz uygulama (DApp) geliştiricilerine de daha ucuz bir platform üzerinde geliştirme yapmaları için fırsat sunar.

REEF Nedir?

Reef ağının yerel tokeni olan REEF tokeni, hem yönetişim tokeni hem de hizmet tokeni görevi görür. Yani REEF sahipleri onu hem yönetişim işlevleri için hem de işlem ücretlerini ödemek gibi diğer birçok amaçla kullanabilir. 

Bir hizmet tokeni olarak REEF, işlemler ve veri depolama gibi blok zinciri üzerindeki faaliyetler için ücret ödemede kullanılabilir. Ayrıca bir yönetişim tokeni olarak REEF tokenleri stake ederek doğrulayıcı olmak için de kullanılabilir.

REEF tokeni sahipleri, örneğin hangi doğrulayıcının ağın bir parçası olacağını seçmek gibi ağla ilgili önemli konularda oy hakkına sahiptir. Token sahipleri, Reef platformunun devamlılığında da rol alır: Bunu, tıpkı Bitcoin madencileri gibi,blok zincirine yeni veri blokları girerek gerçekleştirirler. Bir kişi ne kadar çok REEF tokene sahip olursa, katılım payı da o kadar fazla olur.

REEF Token Ne için Kullanılır?

REEF tokenin kullanım alanlarını anlamak için onun karşılamayı amaçladığı ihtiyacı anlamamız gerekir.

DeFi sisteminin temelinde, bildiğimiz şekliyle merkeziyetsiz finans (DeFi) kavramını toplu olarak oluşturan işlem faaliyetlerinde bulunan DApp'ler yer alır. Bu DApp'ler de işlemleri için tokenleri kullanır, ancak bunlar da ortalama bir insanın kullanamayacağı kadar tekniktir, çünkü depolandıkları özel cüzdanlardan ve blok zincirlerinden fon transferi gerçekleştirilmesini gerektirirler.

Örneğin, Deniz'in bir miktar USDT tokeni olduğunu ve bu token ile ödeme kabul eden bir otel rezervasyonu DApp'ini kullanmak istediğini varsayalım. Ancak tokenleri, bu DApp'in üzerinde çalıştığı blok zincirinden farklı bir blok zincirinde depolanıyorsa ödeme yapamayabilir. Bu durumda ödemeyi yapmak için bir merkezi borsa platformu kullanması gerekecek. Ancak, bir hesabı olmayabilir veya bunun nasıl yapılacağını bilmiyor olabilir. Reef ağının çözmeyi amaçladığı sorun işte budur.

Reef ağının amacı her zaman farklı blok zincirleri arasında değer (token şeklinde) transferine olanak veren zincirler arası bir DeFi işletim sistemi geliştirmek olmuştur. Bu, merkezi ve merkeziyetsiz borsalar arasında değer aktarımı yapma imkânını mümkün kılar.

Reef blok zincirindeki DApp geliştiricileri, değeri farklı blok zincirleri arasında birbirine bağlayan bir zincirler arası işletim sistemine sahip olacak. Yani uygulamada Reef blok zinciri, talepte bulunan (Deniz) ile arz eden (DApp’i sunan) arasında bir köprü görevi görecek.

Ethereum blok zincirinin binlerce tokene ev sahipliği yapması gibi Reef zinciri de kendi blok zincirinde başka tokenleri geliştirebilir.

Reef Blok Zinciri Nasıl Çalışır?

Yukarıda da söylediğimiz gibi Reef zinciri, en iyi bilinen proof of stake (PoS) konsensüs mekanizmasının bir türü olan NPoS'u kullanır. PoS (Hisse Kanıtı), doğrulayıcıların hisselerinin büyüklüğüne göre seçildiği bir sistemdir. 

Örneğin, PoS kullanan bir blok zincirine bir veri bloku ekleneceği zaman, eklenecek bloku doğrulamak için en fazla tutarda coin’e sahip olan node (düğüm) seçilecektir. Bu, eklenecek bloku bir kriptografik bulmacaya en yakın cevabı veren node’un doğruladığı Bitcoin gibi popüler blok zincirlerinde kullanılan iş kanıtı (PoW) mekanizmasından farklıdır. 

NPoS mekanizması ile ağdaki node’lar ya doğrulayıcı ya da aday gösterenlerdir. Aday gösterenler, doğrulayıcıları aday göstermek için bir miktar token (bu durumda REEF) stake eder. Stake edilen tutar, aday gösterenin hak kazanacağı ödül sayısını belirler. 

Örnek

Bir ağda dört aday gösteren olduğunu varsayalım: Deniz, Seyhan, Umut ve Suzan. Deniz 50, Seyhan 50, Umut 30 ve Suzan 10 REEF tokeni stake ediyor. İstedikleri doğrulayıcıları aday gösterdikten sonra en yüksek oy gücüne sahip olan, yani en fazla aday gösterilen doğrulayıcı bir sonraki bloku doğrulamak üzere seçilecektir. Deniz ve Umut aynı kişiyi aday gösterirse, ödülü stake ettikleri token miktarlarıyla orantılı olarak paylaşacaklardır.

Bu mekanizma, bir akıllı sözleşme ile düzenlenir ve koordine edilir.

Reef Ekosisteminin Temel Özellikleri

Atanmış Hisse Kanıtı (NPOS)

PoS mekanizmasını kullanan blok zincirleri, Bitcoin gibi PoW mekanizmasını kullanan blok zincirlerinden daha az enerji sorunu yaşar. PoW, özel makineler gerektiren kriptografik bulmacaları çözmek için node’lara ihtiyaç duyar. Madencilik olarak bilinen hesaplamaları gerçekleştirmek için bu özel makineleri satın almak oldukça maliyetlidir, ayrıca bu süreçte önemli miktarda elektrik de tüketilir.

Reef, aşağı yukarı bir alışveriş merkezinin tükettiği kadar elektrik tüketir. Buna karşılık, Bitcoin tek başına Polonya’nın tükettiğinden daha fazla enerji tüketiyor. İklim değişikliğinin etkileri ve yenilenemeyen enerji tüketiminin azaltılması yönündeki çağrılar düşünüldüğünde, merkeziyetsiz finansı geleceğe taşıyacak olan blok zincirleri muhtemelen PoS mekanizmasını kullananlar olacaktır. 

Ethereum Sanal Makine Uyumluluğu

Reef zinciri, Solidity programlama dilini kullanır. Solidity, akıllı sözleşmeler geliştirmek için EVM de dâhil olmak üzere sanal makineler tarafından kullanılan bir nesne yönelimli programlama dilidir (object-oriented programming language, OOL). Sistemle uyumlu olduğu için Ethereum ağındaki DApp geliştiricilerinin, kodu yeniden yazmak zorunda kalmadan DApp'lerini Reef ağına aktarmalarını mümkün kılar.

On-Chain Yükseltilebilirlik

Reef zincirini diğerlerinden ayıran bir özellik de, Bitcoin veya Ethereum'da bulunmayan kendini yükseltebilirlik ve geliştirebilirlik özelliğine sahip olmasıdır. Blok zincirinde yükseltme, onun durdurulmasını ve sert çatallanma (hard fork)olarak bilinen yeni bir blok zincirinin yaratılmasını gerektirir. Dolayısıyla bugüne kadar bu zorluk blok zincirinin gelişimini de engellemiştir.

Bazı kripto para birimleri, merkeziliğe doğru ilerleyen yönetişim modelleriyle verimli geliştirme süreçlerini birleştirmeye çalıştı. Ethereum, dinamik geliştirme ekibi sayesinde yükseltmelere olanak veriyor olsa da merkeziyetsizlikten yana olan kullanıcıları, faydalı güncellemelerin entegrasyonunu engellemiştir. On-chain yükseltilebilirliğin mümkün olmasıyla birlikte, işleyişinde büyük kesintiler olmaksızın ve merkeziyetsiz yapısından ödün vermeksizin blok zincirinin daha üst sürümleri geliştirilebilir.

REEF Token Ekonomisi

Kaynak: CoinMarketCap

Not: Aşağıdaki rakamlar bu yazının yazıldığı tarih itibarıyla geçerlidir ve mümkün olduğunda iki ondalık basamağa kadar yaklaşık olarak verilmiştir.

Toplam Arz: 18,2 milyar REEF

Dolaşımdaki Arz: 18,2 milyar REEF (toplam arzın %100’ü)

Piyasa Değeri: 163 milyon $

24sa İşlem Hacmi : 42 milyon $

Piyasa Fiyatı: 1 REEF token = 0,009 $

Reef Blok Zinciri İyi Bir Yatırım mı?

Reef, altyapı ile ilişkili teknik engelleri ortadan kaldırarak bireysel yatırımcılara DeFi’a katılmaları için büyük bir fırsat sunuyor. Bu kesinlikle ağa daha fazla yatırımcı çekecek ve Reef'e üstün bir DeFi platformuna dönüşmesi için gereken temeli sağlayacaktır.

Oldukça düşük ücretleri olan Reef blok zincirinin gerçekten de diğer zincirler arası hizmet sağlayıcısı rakiplerinin arasından sıyrılabilme şansı mevcut. CEX'ler (merkezi borsa) ve DEX'ler (merkeziyetsiz borsa) arasında bir köprü ve bir likidite toplayıcısı görevi görerek DEX'lerdeki fon eksikliğini çözme yeteneği sayesinde, çoğu DApp'in bel kemiği olma potansiyeline sahip. 

Ağ, REEF Baskets motoru ve REEF Smart Yield (akıllı getiri) motorundan, ölçeklenebilirlik, güvenlik ve bir merkeziyetsiz işlem platformuna kadar çok çeşitli ve dinamik fırsatlar sunuyor. Üstelik tüm bunlar basit ve kullanıcı dostu bir arayüz ile sunulur. Reef blok zinciri, hem Bitcoin (3.600 saniye) hem de Ethereum (600+ saniye) blok zincirlerinden çok daha hızlı bir işlem sonlandırma hızına (40 saniye) sahiptir. Ayrıca blok süresi (10 saniye) hem Bitcoin hem de Ethereum'unkinden daha hızlıdır. 

Tüm bunlar, zincirin DeFi alanında sahip olduğu potansiyeli göstermektedir.

REEF Tokenlerini Nasıl Satın Alabilirsiniz?

REEF coin'ler, Bybit dâhil olmak üzere birçok popüler borsa platformunda vadeli işlem ürünü olarak alınıp satılabilir. 

Bybit'te REEF, bir USDT-M Vadeli sözleşmesi olarak yer alacak şekilde USDT ile eşleştirilerek işlem yapmaya kolay bir hâle getirilmiştir. REEF vadeli işlem ürünü ile alım-satım yapmak için teminat olarak USDT sabit coin’ini kullanırsınız ve tüm ödemeler yalnızca USDT cinsinden yapılır. 

Bybit'te REEF/USDT ile vadeli işlem yapmak için aşağıdaki adımları izleyin. 

1. Adım

Bybit platformunda herhangi bir varlık ile alım-satım yapabilmek için öncelikle bir Bybit hesabınız olması gerekir. Hesap oluşturmak çok kolay. ResmîBybit Kripto Para İşlem Platformu İnternet sitesine gidip hesabınızı oluşturabilirsiniz. 

2. Adım

Platformda Vadeli İşlemler bölümüne gidin ve burada REEF/USDT varlık sınıfını bulun. İşlem için tüm ödemeler USDT cinsinden yapıldığından, Bybit Vadeli İşlemler cüzdanınızda USDT olduğundan emin olun. 

3. Adım

Hesabınızda USDT varsa artık alım-satım işlemi yapmaya hazırsınız. Alım-satım işlemlerinizi bir limit emri, piyasa emri veya koşullu emir kullanarak yapabilirsiniz. Bybit, REEF/USDT vadeli sözleşmesinde 10x marjin sunar, bu sayede kârınızı en üst düzeye çıkarabilirsiniz. Bir limit emri kullanırsanız (işlem yapmaya karar verirseniz bu limit emrinden faydalanabilirsiniz), piyasaya girmek istediğiniz fiyatı ve işlem yapmak istediğiniz REEF sözleşme sayısını girin.

Kaynak: Bybit | REEF/USDT

4. Adım

Şimdi yapmanız gereken tek şey emir vermek. Likidasyon riskini azaltmak için doğru kâr alma ve zarar durdurma limitlerini girdiğinizden emin olun. 

Emir verildikten sonra, tüm detayları işlem sayfasının alt kısmındaki emir bölümünde görebilirsiniz. Varlık sınıfının fiyatı kâr alma veya zarar durdurma seviyelerine ulaştığında işlem kapatılacaktır. 

Sonuç

Zincirler arası işlevsellik merkeziyetsiz ekosistemde giderek temel bir özellik hâline geliyor. Blok zincirleri ve farklı DApp'ler arasında transfer yapabilme özelliği kripto piyasasında yeni bir fırsat yarattı ve bu fırsat ile birlikte merkeziyetsiz sistemlerin etkinliği artabilecek.

Herhangi bir piyasada büyüyebilmenin anahtarı, hiç şüphesiz fırsatları tespit edebilme becerisidir. Başka bir deyişle, finansal konularda öngörülü olabilmek başarı için çok önemlidir. Bitcoin'in on yıl önce sahip olduğu potansiyeli fark etmemiş olabilirsiniz, ancak bugün kripto dünyasında başka bir büyük gelişme gerçekleşiyor ve DeFi alanına birlikte çalışabilirliği entegre eden bu yenilikten tam anlamıyla yararlanma fırsatına sahipsiniz.

Reef ağı, eski blok zincirlerine karşı büyük bir gelişme yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda bir likidite köprüsü (veya bir ödeme switch’i) olarak bunun da ötesine geçme potansiyeline sahip. Ayrıca geliştiricilere, Reef zinciri geliştirme araçları sağlarken yatırımcılara da merkeziyetsiz finansın beklenen büyümesinden kâr elde etme fırsatı sunuyor. Maceraları seviyorsanız, DeFi alanında bir maceraya atılma fırsatı elde etmek için Reef zincirine göz atabilirsiniz.